Projekt „Rozbudowa i modernizacja Laboratorium Laserów Wielkiej Mocy” realizowany w Instytucie Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy


   Decyzją Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 18 października 2011 r. Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy otrzymał unijne dofinansowanie na cel rozbudowy i modernizacji Laboratorium Laserów Wielkiej Mocy. Zrealizowanie projektu pozwoli Instytutowi stać się krajowym centrum innowacyjnych badań nad różnymi zastosowaniami laserów wielkiej mocy, w tym dla opanowania laserowej syntezy termojądrowej. Ponadto IFPiLM umocni swoją pozycję we współpracy europejskiej w opisanym wyżej zakresie.

Komunikat na temat podpisania umowy dotyczącej rozbudowy i modernizacji laboratorium w portalu mazowia.eu

Logo RPO Logo Mazowsze Logo UE

   Celem projektu pod nazwą „Rozbudowa i modernizacja Laboratorium Laserów Wielkiej Mocy” (Lab-Las) jest stworzenie w IFPiLM nowoczesnej infrastruktury niezbędnej do efektywnego prowadzenia badań z wykorzystaniem istniejącego lasera wielkiej mocy (10 TW), którego moc w przyszłości będzie zwiększona. W zakres projektu wchodzą zakupy wyposażenia dla stanowiska badawczego wykorzystującego laser wielkiej mocy i niezbędna modernizacja pomieszczeń laboratorium.

   Dzięki inwestycji Instytut będzie mógł znacznie rozwinąć swoje badania nad różnymi zastosowaniami laserów wielkiej mocy w ramach europejskich programów zrzeszających najlepsze laboratoria laserów wielkiej mocy. Nowa infrastruktura umożliwi dalszy rozwój badań nad laserową syntezą termojądrową oraz podjęcie innowacyjnych prac w zakresie zastosowań laserów wielkiej mocy w różnych nowoczesnych dziedzinach nauki, technologii i medycyny.

   W laboratorium laserowym Oddziału Plazmy Wytwarzanej Laserem w IFPiLM zakupiono w roku 2010 nowoczesny laser dużej mocy 10 TW w impulsie 30–40 femtosekund, wykorzystując środki projektu HiPER i środki MNiSW. W ostatnim czasie zmodernizowano poprzednio używaną dużą komorę plazmową i zbudowano specjalną komorę próżniową dla tzw. kompresora optycznego stanowiącego końcowy element systemu lasera. Tę aparaturę wykonano, wykorzystując środki z różnych projektów i środki MNiSW. Dofinansowanie otrzymane w ramach niniejszego projektu pozwoli na zbudowanie czterech systemów do pomiaru parametrów plazmy laserowej, wyposażenie komory plazmowej w precyzyjny układ dla ustawiania tarczy w ognisku wiązki laserowej i odpowiedni układ próżniowy oraz na niezbędną modernizację i adaptację pomieszczeń laboratorium. Zakupy, budowa aparatury i modernizacja pomieszczeń laboratorium są realizowane według ścisłego harmonogramu. Główne elementy wyposażenia są kupowane w ramach zamówień publicznych. Dotyczy to także wykonania prac modernizacyjnych w laboratorium.

  • Dwa spektrometry rentgenowskie.
    Ważną metodą badania promieniowania rentgenowskiego generowanego w plazmie wytwarzanej laserem jest analiza widmowa tego promieniowania. Do stanowiska pomiarowego przy laserze 10 TW przewidziano budowę dwóch dyfrakcyjnych spektrometrów do pomiaru miękkiego i twardego promieniowania rentgenowskiego emitowanego z tej plazmy.

  • Szybka kamera rentgenowska.
    Do badania innych charakterystyk promieniowania rentgenowskiego emitowanego z plazmy laserowej stosowane są kamery rentgenowskie rejestrujące zmienny w czasie obraz obszaru emitującego takie promieniowanie.  W ramach niniejszego projektu będzie budowana taka kamera.                                                       

  • Interferometr wielokadrowy.
    Rozkłady koncentracji ekspandującej plazmy laserowej są badane metodami interferometrii i cieniografii.  Budowany w ramach projektu układ interferometru wielokadrowego będzie wykorzystywany do tych dwóch diagnostyk i dodatkowo może służyć jako polarymetr do badania pól magnetycznych występujących w plazmie laserowej.

  • Dwa masowe spektrometry jonowe.
    Ważne informacje dotyczące plazmy laserowej uzyskuje się, badając charakterystyki jonów emitowanych z tej plazmy. Do przeprowadzenia takich badań budowane są dwa spektrometry jonowe typu „parabole Thomsona”, które będą mierzyć parametry jonów na podstawie odchylenia ich torów przelotu poprzez równoległe pola elektryczne i magnetyczne.

  • Układ próżniowy dla stanowiska badawczego.
    Do wcześniej używanej i wyremontowanej komory plazmowej będzie zakupiony ze środków niniejszego projektu nowoczesny układ pompowy, zapewniający wysoką próżnię w komorze plazmowej niezbędną do badania oddziaływania lasera z materią.

  • Układ do precyzyjnego ustawiania próbek naświetlanych laserem w komorze plazmowej.
    Wiązka lasera 10 TW będzie ogniskowana na badanej próbce, która musi być precyzyjnie ustawiana w centrum próżniowej komory plazmowej i w określonym miejscu w stosunku do ogniska wiązki laserowej. Zbudowany będzie specjalny układ (uchwyt) do dokładnego ustawiania tarczy sterowany z zewnątrz.

  • Aparatura do rejestracji i przetwarzania wyników pomiarów.
    Jako dodatkowe wyposażenie stanowiska badawczego wykorzystującego laser 10 TW są budowane i kupowane urządzenia do automatycznej rejestracji,  przetwarzania, gromadzenia i analizowania różnych sygnałów pochodzących z układów do diagnostyki plazmy, od lasera, z układów sterowania układem próżniowym i innych.

   Projekt „Rozbudowa i modernizacja Laboratorium Laserów Wielkiej Mocy” jest jednoznacznie innowacyjnym przedsięwzięciem, gdyż urządzenia budowane i kupowane w ramach tego projektu należą do najnowocześniejszych w swojej dziedzinie w skali światowej. W kraju nie są one produkowane ani nie są budowane w pojedynczych egzemplarzach. Po testach laboratoryjnych przewiduje się opatentowanie części stosowanych rozwiązań aparaturowych. Będzie to miało znaczenie dla zainteresowania specjalistycznych firm wytwarzaniem i sprzedażą tych nowych urządzeń badawczych także do zastosowań innych niż przewidziano w niniejszym projekcie. Ważną formą upowszechniania wysokiej jakości budowanej aparatury będzie jej wspólne użytkowanie w Laboratorium Laserów Wielkiej Mocy w IFPiLM w ramach współpracy naukowej z zespołami z różnych laboratoriów krajowych i zagranicznych. 

Logo RPO Logo Mazowsze Logo UE
Początek strony